[nefesler]
Neden?
Sana bir şey dedi mi?
Hiçbir şey söylemedi mi?
Neden?
[erkek] Altı soru cümlesinin içinde ilk akla gelenin
aslında en cevapsız oluşu ne tuhaftır, değil mi?
[erkek] Kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl sorularının
mutlaka doğru ve kesin bir cevabı varken
"neden" hep değişik cevapları ve yeni soruları getirir.
Diğerlerinin tüm cevaplarını görebilir, hatta elimizle dokunabilirken
"neden" insanın içinde bir yerde gizlidir.
Bu yüzden mi en çok nedeni merak ederiz, dede?
Buradayım. Bak, geldim işte.
Eline dokunabilmek için, gözümle görebilmek için.
Kalanların en büyük sorusuna,
gidenlerin cevabının ne olduğunu bulabilmek için.
Ya da siktir et bu çok bilmiş hallerimi. Sana geldim.
Neden mi?
Seni çok özledim.
Neredesin, dede?
[İstiklal Marşı okunur]
# Sana olmaz dökülen Kanlarımız sonra helal #
# Hakkıdır, Hakk'a tapan milletimin istiklal #
-Karnelerimizi aldığımız bugün... -[çocuklar bağırır]
Çocuklar! Çocuklar!
Çocuklar! Gidebilirsiniz dedim mi, çocuklar?
Lan çıktılar. Hücum!
[kadın] Yapmayın, atmayın çocuklar!
Siktirin gidin lan mahallemizden.
Nah gideriz. Sizin sanki burası.
Bizim, tabii. Size mi bırakacağız sandınız?
-Burası herkesin, oğlum. -Nah hepimizin.
Okul da bitti, ne yapacaksınız bakalım şimdi?
Öğretmene de şikâyet edemezsiniz gari.
-Korkacak mı sandınız? -Nah, bu girsin sana, bu!
Ayıp oluyor! Kız arkadaşlarımız var burada!
Geçme Namık Kemal Köprüsü'nden ürkütürsün vakvakları,
ananın şeysine çam diktim, git topla kozalakları.
[çocuklar güler]
Bir daha kaç bakalım sen!
Bizim mahalleden geçmeyecek misiniz sanki bir daha!
-[çocuk bağırır] -Ne oldu oğlum, ne oldu?
Kafasını yardınız lan!
Dede.
Lan, oğlum sen hiç akıllanmayacak mısın, he?
[dede] Niye bu kuduz köpek gibi dalaşırsın insanlarla?
Bre kalkıp geliyoruz senin karneni görelim diye okula,
sen ne yaparsın? Harp edersin!
İnsanların kafasını taşla yararsın.
Ya, ben yapmadım. Hüseyinlerle şey yaptılar.
-Ben öylesine duruyordum orada. -Sus! Yalancı!
Gözüme mi inanacağım, sana mı?
-Taş atıyordun. -Azıcık attım ben, vuramadım zaten.
Azıcıkmış. Lan Ali kıran baş kesen misin sen?
Haydut mu olacaksın başımıza, he?
[dede] Şu dizlerinin haline bak. Köpek yalasa doyar.
Tamam, dede ya! Arabaya bineyim orada bağır.
[dede] Nah bindiririm seni arabaya.
Çarşıya kadar yürüteceğim böyle ibret-i aleme.
Ömrüm billah da gezdirmeyeceğim bir daha. Pezevenk.
Yıkatacaksın ama değil mi sabunlu suyla?
Bak, ben derim Çanakkale Boğazı, bu der yandı götümün ağzı.
Gülüyor bir de yüzsüz!
Bak ama karne aldım, dede.
Dede, karne aldım.
Biliyoruz. Biz niye geldik zaten?
Yürü çabuk, otomobilden geride kalma.
Ya, çarşıya kadar geldik ama ya, bineyim artık.
Hepsi pekiyi ama bak. Bakacak mısın?
Hem elini de öptürmedin.
[dede] Ağzına kestiğimin kerhanecisi.
Hepsi pekiyi. Matematik iyi ama hepsi pekiyi.
Bu arkadaşlarıyla geçimi ne olacak peki? Orta.
Davranış şeyleri onlar, sayılmaz ki zaten.
Ben sana saydıracağım bir gün ya.
Bak, seneye bu arkadaşlarıyla geçimi pekiyi gelmezse,
alırım seni okuldan bahçeye rençper yaparım. Duydun mu?
-Duydum. -Söz ver bana.
Söz. Kur'an ekmeğe kör bakayım, söz.
Göreceğiz bakalım.
-Karne parası verecek misin, dede? -[güler] Godoş pezevengi seni.
[dede] Pis pis konuşturursun, ağzımı bozdurtursun bana. [güler]
Dede, denize mi gittin sen?
-Hayırlı günler. -[erkekler] Sağ olun.
[güler]
-[erkek] Merhaba. -Merhabalar.
[neşeli müzik]
[erkek] Oo denizden mi geldiniz, Mehmet Bey?
-Yok, karadan geldik, otomobille. -Nasıl, haberler var mı?
Haberler bitti, şarkılar var Durmuş Beyciğim.
Yurttan Sesler Korosu.
-Hayırlı günler. -Hayırlı günler. Hayırlı işler.
-Halil Bey hayırlı işler. -Hayırlı günler.
Hasan Bey hayırlı işler.
Bismillah!
Sağ ayak, sağ! Bereketini, prokopisini kaçıracaksın dükkânın.
Sen niye kilitlemiyorsun dükkânı bir yere giderken?
[dede] Gündüz vakti kilitlenmez dükkân. Ayıp konu komşuya.
Onlardan şüpheleniyor gibi olur. Hem müşteriye de ayıp.
Görürse kör duvar gibi kilidi soğur dükkândan.
Tatilde yarım gün çalışacaksın. Öğren bunları hep.
Şunu da al. Git,
evdekilere karneni göster bakayım.
-Haydi. -Sağ ol dede.
Pazartesi iş başı. Kayış atma ona göre.
[erkek] Allahın gâvuru bir de alay geçiyor benimle.
Salyangoz yediği günleri ne çabuk unuttu o adada.
İyi de sen niye bu kadar asfalyaları attırdın, Durmuş abi?
Yoksa eskiden bir kuyruk acısı mı var?
[Durmuş] Kafana pabucu yersen görürsün gününü.
Bilmem vallaha, Mehmet Amca delikanlı adam. Herkesler de çok sever.
[Durmuş] Siktir git lan bu dükkândan. Siktir!
[kadın] Şöhret ablanın kızında gördüm bu yakayı.
-Ben de aynısından arzu ettim. -Burada mı deden?
-Ben geldim! -Len!
Oğlan, ödümü patlattın, canın var olsun.
Patronu kaybettik dediler.
Başkasında olmasın diye, ne kadar kıskançlar değil mi?
Seninki başka olacak. Daha güzel yapacağım ben sana.
Ozan, hani lan karne?
Hepsi pekiyi, matematik iyi. Hepsi pekiyi.
-Oh, yaşasın çocuğumuza. -Ver bakayım.
Aferin lan. Olacaksın sen.
Seneye matematiği de düzelt.
Denize gideceğim ben.
Hayır, gidilmez denize. Otur oturduğun yerde.
Neden ya? Okullar kapandı. Yaz geldi.
Bak, ne biçim terledim ben. Bak, çok sıcak zaten.
-Bahçeye göçmeden denize gidilmez. -Gidilir. Dedem gitmiş bugün.
Denize gideceğim. Denize gideceğim. Denize gideceğim.
[kadınlar beraber] Aa, yeter!
Anne, takunyalarım burada mıydı?
-Durmayacak bu deli. -Ah, başım şişti be!
Nadire Abla, zahmet oldu be.
Saime, az bekleyiver canım sen, yoksa tek durmayacak bu.
-[kadın]Alo? -Aysun.
-Ne yapıyorsun? Nurdan ben. -İyiyim. Sen ne yapıyorsun?
İyi, ne olsun. Bu Ercan abinin plajı bağlayıver bakalım bana.
Daha bahçeye göçmediniz mi kız?
İşte biz de yarından sonra filan gideriz herhâlde bahçeye.
He, siz oğlanın okulunu beklediniz daha kapansın diye.
-Hadi, Aysun bağlayıver, işim var. -İyi be sen de.
Laf etmek istiyor bunun da canı.
Nurdan, boyu azıcık uzun mu oldu acaba?
-Nurdan boyu azıcık uzun mu oldu acaba? -Hişt!
Daha kıvrılacak, geçici teğel o. Bu da!
-Alo? -Heh. Ercan abi, Nurdan ben.
-Buyur canım? -Oğlan tutturdu denize geleceğim diye.
Sen orada bakarak olursun değil mi?
-Açılmasın çok. -Sen hiç merak etme, Nurdan.
Sağ ol, Ercan abi. Seni de şey yapıyoruz ama...
-Ne demek canım. -Haktan abiye de selam.
-Tamam. Sen de selam söyle. -Baş üstüne. Söylerim. Oldu, iyi günler.
Denize gidiyorum. Denize gidiyorum. Denize gidiyorum.
-[ağzıyla ses yapar] -Bak, anneannesi karnesine.
Hadi, git gel hemen, hadi. Babana da görün.
Bir saate gelmezsen, dayağı yersin ona göre.
Tamam. Ee para?
Dedenden de aldın mı yoksa?
Ben istemedim ki kendi verdi. Karne parası dedi.
Tok evin aç köpeği oldun sen gayri. Babamı ayrı soyuyor, beni ayrı.
Kandırdı seni.
Asker abi! Asker abi!
[erkek] Ya siz de kızdırmışsınız adamları.
Bağırmışlar ne zaman kapanacak bu çukur diye.
[erkek 2] Vekil Bey, Çolak İbrahim'in kanalizasyonu hep problemli zaten.
[erkek 2] Ee, şikâyet de onlardan geliyor.
Biz ne zaman kazıya başlasak, bu sefer de kapatın diye bağırıyorlar.
O zaman şöyle yapalım. Meydan kahvede toplayın herkesi.
-Aferin lan! Arkadaşlar, duydunuz mu? -Ay! Yüreğim ağzıma geldi.
Duydunuz mu, arkadaşlar?
[güler]
Aslan oğlum benim. Arkadaşlar, hepsi pekiyiymiş.
-Ya, baba ya. -[herkes] Oo, bravo!
-İndirsene beni. Utanıyorum ben ya. -[erkek] Vekil Bey, bravo!
İyi be. Bir sevdirmiyor kendini. Kedi enciği gibi kerata.
Dur! Dur! Binecek var.
Dur! Binecek var.
-[kalabalık konuşması anlaşılmaz] -Ücretler, lütfen.
[kalabalık konuşması anlaşılmaz]
[erkek] Ozan!
Bak, bak, bak, bak, bak, bak!
Sabah dedem gelmiş, Ercan abi.
Tamam. Ben alıp sakladım o gidince, çocuğum.
-Arama sen. -Tamam.
[radyo cızırtısı]
Çekmiyor burada. Kurcalama gayri cazır cuzur.
Kafamız şişti.
-Oğlum, rahat dur. -Oğlum, rahat dur.
Mehmet, kapatıver sen de şunu.
Ya!
Heh, bak Deli Peruzat'a vereceğim şimdi seni.
-Kulaklarından çivilesin. -[dede] Höyt!
Öyle korkutmayın çocuğu. Onlar da bizim bir insanımız.
[dede] Hemen gelirim şimdi.
-Ah, Mari ah! -Allah sabır versin.
-Nasıl olup duruyorlar burada bilmem. -Anası da maşallah kaç yaşında?
80 küsur oldu ya.
Ölüverirse ne olacak bu, buralarda bir başına?
Zor be.
Kaldılar bunlar burada değil mi? Aşağı inmiyorlar hiç.
Ver bakayım bana biraz, annesi dinlensin biraz. Ah!
Kuzu bu, kuzu.
Dede, neden delirmiş?
-Çocuklar öyle her şeyi sormaz. -Deli değil, azıcık aklı değişik.
Anlatacağım ben sana sonra.
A baba!
Canım, lisan-ı münasiple, onun anlayacağı şekil.
Öyle her şeyi anlatma ama iyice aklı karışıyor.
Oh, iyi, çocuklara anlatılır her şey.
Hem ibret alırlar, hem ademoğlunu tanırlar. Sevmesini, saymasını bilirler.
Uyurken sayıklıyor ama ya.
Ne der?
Dallas'taki JR'ı vuracakmış tüfekle.
-[hep birlikte gülerler] -Demedim ya!
Aman bizim buralarda tam akıllı kim var zaten Allah aşkına?
Suyundan mı havasından mı bilmem. Herkes azıcık üç şekerli.
Ee torun da bize çekecek zaten başka ne olacak?
[hepsi gülerler]
İşte geldik. [güler]
Allah’ım! Evim evim, güzel evim!
-Nasıl kaçıyor eşya taşıyacağım diye. -Koca kış bir başına
bizi mi bekledin lan sen.
Anam...
Mari, komşular!
Biz geldik! Biz.
Muazzez! Emine! Yusuf abi!
Kız bağırma bre.
[kadın] Muazzez... Mehmet Bey... Hoş geldiniz!
Bunlar çakal gibi uluşarak anlaşırlar, damat.
[hepsi gülerler]
-Al anne! -[Rumca konuşur]
Arabayı gördüm de geldim.
[Rumca konuşur]
Nerede kaldınız kız? -Kız, bağıracağına yardıma gel.
[gülerler]
Şunu da ver.
-Heh, o da çıktı tam oldu. -Canavar bu canavar.
-Dede bu sene ilk biz yapalım biz. -Tamam dur yaparız.
Niye kudurdunuz hepiniz? Hadi.
-Anne, bu sene ilk biz yapıyoruz. -İyi, hadi bakıyoruz biz.
Anne gelin yapıyorlar.
Bir, iki, üç.
[beraber] Ha ha ha ha!
İnşallah bütün yaz hep böyle gülmeli geçsin.
-Hadi bakalım. -Değil mi kızım, değil mi kızım ha?
Mustafa.
Hah! Hadi bakalım açılsın şişeler!
Haydi bismillah.
Bak çarpılacaksınız şimdi, utanmadan bir de!
Şişenin çizgisine kadar içince günah yazmıyormuş, konuştum ben onunla.
-[gülerler] -Sağ ol damat.
O vakit yarımşardan beş şişe içersiniz gari.
[gülerler]
Oh maşallah, bakıver güzelliklerine şuncağızların.
Komşularım sağ olsun, birken beş yaptılar sofrayı.
Malum ilk gün ya, biz pek bir şey yapamadık.
Aç uyuyacağız desenize bu akşam.
[gülerler]
-Peruzat’ları çağırdınız mı? -Çağırdım, kahveye gelecekler.
Bağa geldik, şişe yine açıldı Mehmet Bey?
Ee, ne yapacaktık? Kıracak mıydık?
[gülerler]
Ee, öbür şişeler ne alemde Mehmet Bey?
Gider onlar, gidiyorlar. Yoldalar.
Ben doydum, yatacağım.
Ne yedin de doydun lan?
Yatsın, yatsın. Yarın erken kalkacak zaten.
Ne bu haller böyle? Dedene mi afra tafra yapıyorsun?
Terbiyesizlik yapma! Seni ayağımın altında çiğnerim.
-Türküz biz, Türküz diyorum size. -İyi, Türküz. Ne olmuş?
Hayır! Siz gâvursunuz, gâvurların tarafını tutuyorsunuz.
# Korkma sönmez bu şafak #
Ben bir kıza bakayım, uyanmasın.
Marşımız hiçbir zaman yarım kalamaz!
Madem öyle, sonuna kadar biz söyleyelim.
Evet komşular!
# Korkma, sönmez bu şafak #
# Larda yüzen al sancak #
# Sönmeden yurdumun üstünde #
-# Tüten en son ocak # -Ne kutluyoruz?
-[erkek] Hayırlı sabahlar. -Hayırlı sabahlar, hayırlı işler.
-Sabah-ı şeriflerin hayır olsun, ağam. -Vallahi ben bir şey yapmadım, dede.
Hayırlı sabahlar. Buyur?
Benim bir maruzatım olacak senden ama...
Buyur, geç dükkâna. Bir sabah kahvesi içelim.
-Yok, zahmet olmasın. -Olur mu ya?
-Nasıl olsun kahve? -Orta, zahmet olmazsa.
Hadi bre koşsana. Daha duruyor bak, çabuk!
Hasan abi! Bizim dükkâna bir orta, bir de dedeme karar kahve!
Tamam, getiriyorum şimdi.
Dedim hem bir zanaat öğrensin.
Hem de it kopuk gibi dolaşmasın tatilde sokakta.
Eğer ihtiyaç varsa ağam, benim Tahsin ellerinden öper.
Harçlık neyin elzem değildir. İster ver, ister verme.
Ben oğluma kefilim. Çalışkandır, edeplidir.
-Dümdüz durur dükkânında. -Hay Allah! Berat usta.
[boğazını temizler]
Sen ustabaşıydın, değil mi? Yanlış bilmezsem.
-Evet, beyim. -Torunu aldım yanıma bu yaz çırak ama...
Allah bağışlasın. Sağlık olsun, beyim. Ne yapalım.
İki çırak birden olur dükkânda, ne güzel!
[dede] Her sabah süpürülür, bal dök yala yapılır dükkân.
Azıcık su atarsınız önce yerlere, tozutmadan.
[dede] Kova, süpürge şurada. Çeşme orada.
Bununla da böyle ayakkabılara pat pat pat yapılır.
[dede] Müşteri gelince ayağa kalkacaksınız, buyur diyeceksiniz.
Birine gerek sorduğunda, yok denmez
kalmadı denir.
Şimdilik bunları öğren. Ozan geri kalanı sana anlatacak.
Nah anlatacağım!
Kumaşı keserken dört parmak,
kolonya doldururken bir parmak fazla koyulur.
Hem hak geçmesin, hem ikram olsun diyedir.
Bir çırak ne zaman elini kırpmadan, tek darbeyle kumaşı baştan sonra keserse
hem de hiç yılıksız, dümdüz, işte o zaman o çırak kalfa olmuş demektir.
Hayırlı olsun.
Unutmadan. Tek darbeyle, hiç yılıksız.
...60 lira. 250 lira.
Mehmet amca, yerde yüz lira buldum.
Ver, şuraya koyalım. Düşüren, gelip alır sonra.
-Tahsin, hadi sen iki oralet söyle size. -Yok amca. Ben içmem.
Söyle dedim sana kale.
-Sen mi attın parayı yere? -Yok.
Torunum, bak güzel güzel söylerim, kulağını çektirtme bana.
Ben bilmiyorum muyum sen yalan söylerken limon gibi sararırsın.
Aha işte böyle. Böyle.
Sen yapıyordun ya yeni çırak alınca dükkâna.
Unuttun sandım. Denemek için hani.
Parayı alsaydı ne olacaktı?
Gelip şikâyet edecektin, değil mi?
Lan sen kırk yıllık assoliste şarkı mı öğretiyorsun?
Yıkıl karşımdan.
Gözüm germesin seni. Adam olmazsın sen. Belli.
-Dede! -Ha siktir.
-Toplaşın, bir şey anlatacağım. -Aa, Ozan gelmiş.
Bu gâvur Tahsin var ya,
dükkâna geldi. Kendini acındırdılar babasıyla.
Çırak oldu dükkâna.
El aleme gâvur dersin ama deden de gâvur.
Değil! Türküz biz! Türk!
Deden seni yalandan sünnet ettirmiş diyorlar.
-Kabuğu duruyormuş daha. -Siktir duruyor. Al, bu ne!
-[hepsi güler] -Al, gördün mü? Onlar Türk bir kere.
Madem öyle savaşa gidelim bakalım. Görelim kim daha Türk.
En çok camı kim kıracak bakalım.
[gerilim müziği]
[hep birlikte bağırırlar]
-Göçmen mahallesine mi lan? -Savaşa!
Hah! Kırılmadık cam bırakmayın orada.
Kızları da yakalarsanız memeciklerini sıkın lan!
Gelip yerleştiler memleketimize. Hükümet de bir şey demiyor bunlara.
Doldurdular burayı. İşimiz kala kala bu çocuklara kaldı!
[çocuklar hepsi bağırır]
-[cam kırılma sesleri] -Durun. Yapmayın! Durun.
Durun. Yapmayın! Durun.
-[gerilim müziği devam eder] -[çocuklar bağırır]
Çocuk, limonata içer misin?
Niye geldin lan? Hani çıraklık?
Öğlene kadar çalışıyorum ya. Unuttun mu akıllım.
Acıktın mı? Yemek koyayım mı?
-Cık. Sandviç yiyeceğim ben şeyde. -Ne şeyde?
Gene mi deniz? Otur şurada oturduğun yerde.
Ne gene mi ya? Daha bir kere gittim ben.
Oho, sen daha yazın başından böyle yapacaksan
-işimiz var seninle, Nurdan Hanım. -Aa ne biçim konuşma lan o?
Koparırım o dilini.
Hem sen demedin mi bahçeye gidilmeden deniz yok diye?
Bak bahçeye geldik, deniz var.
Hem yürüyerek gideceğim. Parasıza.
Ercan abine söyle. Ben geldim de.
Kör mü Ercan abi? Görmeyecek mi geldiğimi sanki?
Söyle diyorum sana.
Görürsem söylerim. Bir de sütlü kahve söylerim.
Terbiyesiz kuduz. Ben de seni bir yere gönderirsem!
-Gel lan buraya. -Kaç lan kaç! [güler]
Eşek oğlu eşek seni. Babası hariç.
[bağırır]
Tahsin...
Muzaffer abinin orada kıymalı pide yersin. Ayran iç, meşrubat değil.
Al şunu. Al çocuğum.
Çıraksın sen. Yemeğin buradan olacak tabii.
Erken gelirsen dükkânın önünde otur bekle. Tamam mı?
-Tamam, Mehmet amca. -Hadi bakayım.
Yaşa be Mehmet.
Vallahi senden öğreniyoruz yazın geldiğini. Benim için de bir dal çek.
-Seni de götüreyim. -Sağ ol, eyvallah.
Hadi eyvallah.
[duygusal müzik]
Ercan Bey, toruna bakarak olursunuz değil mi?
Hiç endişelenmeyiniz Mehmet Beyciğim. Gözüm üzerinde.
[dede] Bir akşam yemeğe bekleriz. Bağa geçtik.
Hay hay, müşerref oluruz efendim. Sohbetinizi, yarenliğinizi biz de özledik.
-Hadi. -Güle güle. Sağlıcakla.
Dur. Sıçrayacak cam, kesecek bir yerlerini.
-Dur ayol, kıracaksın. -Evet, kıracağım.
Gözün var olsun emi çocuk. Utanmıyorsun bir de yırtmaya değil mi?
Dedene söylemezsem bak.
-İnsanların da ayaklarına batacak. -Yalancı!
Hani yakalıyordun, saklıyordun bunları.
Dedeciğinin kaç yıllık keyfi bu yavrum. Rahat bıraksana adamcağızı.
-Bırakmayacağım. -Niyeymiş o?
Çünkü biz Türküz! Türküz!
-Aa... Sana gâvursun diyen mi var çocuğum? -Evet, var!
Evlâdım, o hesaba girersek buraların yarısı gâvur.
Herkes göçmen burada çocuğum.
Bilmiyorsunuz siz. Herkes alay ediyor bizimle.
Yunan gâvuru senin deden.
Şişelerden... Şişelerden name yazıp haber gönderttiriyor.
Casusluk ediyor diyorlar.
Hep o yüzüne gülenler var ya,
arkasından konuşuyorlar dedemin.
Ercancığım, geleyim mi bu akşam?
Buyur gel canım.
Ama geçen akşam gibi beceriksiz olacaksanız,
hiç zahmet etmeyiniz lütfen.
[gülerler]
-Gitmedim lan. Yalan! -Ne oluyor be?
-Ortalık karıştı yine. -Ayıptır gençler, yapmayın.
Mehmet Beyciğim, kısa bir hasbihâl edecektim sizinle.
Ozan'ı gönderdim eve. Merak buyurmayınız.
Buyurun, Ercan Bey. Bu densizlerin de kusuruna bakmayın.
Tahsin, sen burada otur.
Hayır, tabii şimdilerde nasıl yetişiyorlar,
öğretmenleri mi böyle öğretiyor, bilmiyorum ama
pek bir kafaya takmış bu meseleyi. Bayağı bir üzüldü, içlendi bir de.
İçim bozuldu, Mehmet Beyciğim.
Bir yanı hep yaralı kalmış, çocukcağızın. Yavrum...
Alay falan da ediyorlarmış. Tabii sizinle, Giritli gâvuru diye.
Allah Allah, nereden çıkarıyor bu çocuk bunları?
Kim alay ediyormuş bizimle?
Bunlar, sürüye uyanlar. İnkâr edenler.
Yüzünüze karşı evet efendim, sepet efendim. Arkanızı dönmeye durun.
[Rumca konuşur]
Bir de, Ozan sizi o kadar çok seviyor, o kadar saygı duyuyor ki...
Hani yani bir nevi büyük bir kahramansınız onun nezdinde.
Hal böyle olunca da, size bir tek laf gelsin istemiyor tabii.
Bana sorarsanız, mesele zaten bu.
Vatanperverlik falan değil, size olan sevgisi, hayranlığı.
Bak sen kerataya.
Bunu pek belli edemedi yine, eminim. Sağ olasın.
Çocuklar sevdiklerini belli edemezler, Mehmet Beyciğim.
[radyo spikeri] ...Üç kişi tarafından kurşunlandı. Geçen ay
üç kez bombalandığı için boşaltılan...
Hele böyle zamanlarda.
Çok zor zamanlardan geçiyoruz, Mehmet Beyciğim. İmtihan gibi.
Bana düşmez ama torunla oturup bir konuşun derim.
Bir gönlünü alın.
Ee çocuk en nihayetinde, aklı ermiyor işte.
Ay, bayıltacak beni sizin buralar.
Ben alışmışım tabii kıyıda esintiler, püfür püfür. [güler]
-[cırcır böceği sesi] -Kuzu bu kuzu.
Heh bak Ozan, gözümün ilk cicisi öttü bak.
Anam lan! Şimdi yaz geldi işte.
Hişt, hişt!
Neden öyle yaptın şimdi sen?
İşte, ötmesin diye. Başım ağrıyor benim.
Ee akşama kadar o plajda
güneşin altında oturursan uyuz köpek gibi, başın da ağrır, kıçın da.
İç şunu bakayım.
-Ah! -Ne ah, yoğurt süreyim mi azcık sırtına?
İstemem, yansın.
Aa iyice huysuz oldu gayri. Lan o azıcık gül bakayım ananene.
Bak Muazzez teyzenler gelecek, Yusuf amcanlar. Yemek yiyeceğiz.
Her akşam geliyorlar zaten. Gelmesinler.
Evlerinde yesinler azıcık da. Başım ağrıyor benim.
İyice güre çakal oldu gari. İnsan istemiyor başında, haydut.
-[korna sesi] -Heh, geldi deden.
Aa, Ercan Bey mi o önde? Vallaha o.
Haktan Bey de gelmiş. Görüyor musun bu adam da hiç haber vermez.
Bilseydik hazırlık yapardık. Üç çeşit yemekle geçiş...
Aman efendim, kimler gelmiş.
-Aman aman. -Buyurun.
Ayol tutturdu bu sizin deli kocanız Nadire Hanımcığım.
İlle de bizde yiyeceğiz diyerekten. Gittik Haktan'ı da aldık geldik.
-Ay! -İyi yaptınız, iyi yaptınız.
Anam, karpuz çıkmış! Karpuz!
[gülerler]
Beldemizin en güzel kadınına, eli boş gelinmez efendim. Buyurun buyurun buyurun.
Ay çok mersi. Anam utandım kız.
-Hoş geldiniz! -Hoş bulduk!
-Ne haber Haktan? -Ah ah bebeğim!
Vallaha Ercan Beyciğim siz de olmasanız şu fani dünyada
bir gül getirenimiz olmayacak.
Hadi kız! Getirmedik mi biz sana?
Aman sen şu otluktan ot bile yolmadın bana bir avuç.
Ercan abi bak sen şımartıyorsun bunları ha.
-Çekeceksin artık nazlarını İbrahimciğim. -[gülerler]
[patlama sesi]
Ötmesin!
Biraz içer misiniz, Haktan Bey?
-Zahmet olacak, beyefendi. -İçmesin evlâdım, dokunur ona.
Ay anneciğim, rica ederim karışmayın.
Ne asri bir gece değil mi beyefendi? Böyle partileri çok seviyorum, efendim.
Ercan ben, Peruzatcığım.
Aa, aşk olsun, Ercan Bey!
Nasılsınız, Peruzatcığım?
Nasıl olayım efendim, bekliyorum işte.
-Bekliyorum. -İçmeseydi keşke, dokunuyor ona.
Ay, keşke benim rahmetli de burada olsaydı.
Hadi Hüseyin Beye, kulakları çınlasın.
Kulakları çınlasın, çünkü onlar bizi duyuyorlar.
Onları unutmadığımızı bilsinler.
Ee bazı şeyler unutulmaz işte. Doğduğun yer mesela,
azıcık büyüdüğün, azıcık hatırladığın yer bile.
Otur oraya.
Kimse kalkamaz bu masadan bu akşam. Esir aldım herkesi.
Nah şunla vururum iki kaşının ortasından.
-Öldürmez ama süründürür. -[gülerler]
Ne diyordum?
Hayal meyal hatıralar değil mi?
Yedi yaşımı bitirmişim ben o zaman.
Sekizden gün almışım.
Bazısı tas tamam durur hatıramda, bazısı hayal meyal.
Bir beyaz ev hatırlarım Girit'te. Resmo köyünde.
Böyle uzaktan Emineciğim, denizin sesi gelirdi.
O ses kalmış kulağımda. [güler] Ta o zamandan...
Bir de bir taverna var, uzakta.
Onun sesi gelir akşamları.
Gençten bir kız şarkı söyler.
Hâlâ durup durur mu o taverna bilmem.
[gülerek] Neyse, odaları bembeyaz kireç,
mis gibi deniz kokar her yer.
[dede] Hep sıcak.
Of of of of! Sarı sıcak.
Ciciler öter, hiç durmaz.
Anam, eteklerinden keçi boynuzu toplamış, döküverir yere.
[dede] Biz ablamla koşarız hemen, Mustafa kundakta bebek.
Görsen ne şenlik, kıyamet...
[gülerek] Ablamla keçi boynuzlarını paylaşırız hemen.
Babam, duvarcı ustası.
[dede]Kendisi bir hükümet bir başına.
Her akşam eli kolu ne gerek dolu gelir eve,
kapılardan sığmaz bir adam.
[dede] Ailecek bir fotoğraf çektirdik bir zaman.
Bir de...
Mustafa'yı kucağıma verip bizi iki kardeş çektiler, ayrı.
[gülerek] Şaşıp da kalmışım, kendi resmimi görünce kağıtta.
Mustafa bebek ve ben.
O evde kaldı fotoğraf, telaştan almamışız.
Mutluyduk o zaman.
Şimdi de öyleyiz, Allah aratmasın.
Amin.
Çok şey kaldı o evde, çok.
Sene 1923, ortalık başladı kaynamaya.
Bir laflar dolanır. Mübadele ederler.
Gitmeliymişiz oralardan, evimizi bırakıp.
Ne yapalım? Kader kaleye.
[dede]Ne var ne yok, sattılar, sağdılar yok pahasına.
Toplandık biz, denkleri.
[dede]Anam ağlar bir taraftan,
evimizi bırakırız, komşularımızı bırakırız diye.
Babam dedi, bütün Türkler göçüyor.
Sabah körü, düştük yola.
[dede]Anam, bahçedeki limon ağacının fidesini aldı en son.
Sanırsın ki, evimiz de onunla beraber gelecek.
[duygusal müzik]
[duygusal müzik devam eder]
[Rumca konuşur]
[duygusal müzik]
[bebek ağlar]
[duygusal müzik]
[gemi düdüğü]
[dede] Biz ilk göçenlerdendik.
Sonra 50 gemi, hem oradan hem buradan
iki milyon can taşıdı. Tam bir sene.
[kadın bağırır]
[duygusal müzik]
Kardeş, başın sağ olsun.
Bak, be Hasan. Yol uzun, yol uzun. Anlıyor musun?
-Ha? -Neyi?
Gemide, tifo salgını var.
[Rumca konuşur]
Hadi.
-[çan sesleri] -[kadın ağlar]
[gemi düdüğü]
[dede] Kaç gün gittik bilmem.
Sabahın körüydü. İzmir'i ilk görüşümdür.
Yeri belli olsun diyedir şuracığı yaptım ona.
Deniz çocuk oldu kardeşim gayrı.
İzmir'de şimdi Karantina dedikleri bir yer var...
...ismini bizden sebep almıştır.
Amca senin tevellüdün kaç?
[Rumca konuşur]
Adın ne adın?
[dede]Doktorlar, hemşireler Türkçe konuşur.
"Aç ağzını" derler, zar zor anlarım.
Kaç gün bilmem, orada karantinada tuttular bizi, tifo yayılmasın diye.
Hamamlara sokup yıkayıp yuğdular bizi.
Çocuğum, utanırım.
[güler] "Sevmezler bizi" dedim içimden.
Orada Türk tohumu, burada Yunan gâvuruyuz.
Girit toprağını son görüşüm ordadır.
İlk evvel İzmir'e yerleştik.
Öldüler hepsi.
Sonra ben buraya geldim. Ee, işler zor idi büyük şehirde.
25 idim. Dükkânı açtım. Yine varı yoğu biriktirdim.
Çok şükür sizi buldum.
Siz, bizim insanlarımız oldunuz, biz de sizin.
Geç kurdum hayatımı, geç evlendim
ama mutluyuz şimdi. Allah bozmasın.
[güler]
[hepsi] Amin.
Bizimkiler de Selânik'ten göçmüş.
Ben anamın karnında gelmişim.
Bizimkiler de Selânik'ten göçmüş. Ben burada doğmuşum.
[dede] Erken büyüdüm. Erken yaşlandım.
Ama o ev...
Ufaklığım hâlâ durup durur orada.
Bir daha da çocuk olmadım zaten.
Hep merak ettim "O evde kim yaşar?" diye.
"Ben gibi bir ufak oğlan çocuğu gezinir mi hâlâ odalarında?" diye.
İşte ondan sebep şişelere nağme koyar gönderirim Girit'e.
O evde kim yaşarsa, bulunca okusun,
beni bilsin diye. Bir selâm yollarım buradan.
Aklımda kalan az buçuk Yunancayla.
Sakız Adası'nda bile biri bulsa şişeyi
nah şurası, burnumuzun dibi
o şişeyi oradan Girit'e gönderir. Gönderecek.
[dede] Olacak.
Biri bulsa...
...ve "Biz bulduk." dese...
...inanacağım "Bütün bunlar oldu." diye.
İşte, o şişelerin aslı budur.
Bilip bilmeyene duyurulur.
O "Bizimle alay geçiyor" denen insanlar da
zamanında oradan gelenleri soyup soğana çevirip
altınını, şeyini yok pahasına alan soyguncu fırsatçılar.
Kimse benim bayramlık ağzımı açtırmasın şimdi.
Belki bir gün, kalkıp gideriz hep birlikte.
Evimi görmeye,
selam etmeye.
Bir sefer "Gidelim." dediydiniz. Hatta damatla değil mi? Kaç sene evvel?
Ya ya! Ama işte yazılı kanun var.
Kütükte, doğum yeri o taraf olup
mesela bizim Resmo,
yazıyorsa bize vize yok. Gidemiyoruz biz bir daha.
"Oranın mübadele sonrası ismi ne olmuşsa onu bulacaksın,
kütüğünü ona göre yeniden düzenleyeceksin" dediler.
"İyi" dedik
damatla kalktık gittik İzmir'de daireye.
[dede]Bende bir sevinç, gideceğiz diye inşallah.
Şaibeli de bir durumu var. Her an döndürülebiliriz ya.
Neyse, ertesi gün çıkılacak yola.
[güler]
[radyodan Ecevit]Öyle umarım ki...
"Bahtsız Bedevî" derler ya...
Nurdan, sabahın açınca radyoyu...
[radyo] Kıbrıs'a savaş için değil, barış için...
...Kıbrıs Barış Harekâtı.
-Aa! -[dede] Ya...
[dede]İzinler, şeyler... Hepsi kaldırıldı yine.
[dede]Ne yapalım, kısmet değilmiş.
Torunum biraz daha büyüsün. Belki de o alıp götürür beni.
Der ki;
"Hadi gel dede, gir koluma...
[boğazını temizler]
...gidiyoruz seninle."
Ha Ozan?
Ay yetişemedim, kızı yatırdım da. Kalkıyor musunuz?
Ercan bey, ben arabayla bırakırım sizi.
Aa, vallahi olmaz. Biz şuradan, kestirmeden gideceğiz.
Hişt! Bırak onları be. Azıcık gel bakalım.
Bırak diyeceğine gel yardım et.
Toplamazsak köpekler gelip
-dadanıyor kokuya. -Gelsinler, ne olacak?
Sen de gel.
İyi, geldik bakalım.
[öper]
-Hoş geldin. -Hoş bulduk.
[iç çeker]
-[iç çeker] -[radyo cızırtısı]
Bak ne var burada?
Bu saatte? Hepsi uyuyor lan deli!
Kısık sesle be! İki şarkı.
Bak ama kimi aldım yeni. Halil getirdi Almanya'dan.
Crystal Gayle.
Hani şu uzun saçlı kadın. Senin sevdiğin.
Ben bir kadını sevdim. Onu da çok sevdim.
Başka birine de yer yok bu kalpte. Olmayacak da.
-[müzik başlar] -Kıs! Kıs!
[gülerler]
[Crystal Gale -"Ready For the Times to Get Better" çalar]
[gülerler]
[müzik devam eder]
Mehmet abi, hayırlı işler.
Hayırlı sabahlar Halil Usta, erkencisin?
Hayırlı günler.
Tozutma! Araba yıkıyoruz burada!
On kere mi yıkayacağız?
Sen sürmesini biliyor musun arabayı?
Evet ama sürmüyorum. Polis yakalamasın diye.
Aslında biz istesek Mercedes de alırız da, dedem istemiyor.
Fakirlere ayıp olmasın diye.
Allahım ya! Ne biçim yapıyorsun!
-Durmasana sen de orda! -Höst! Yine mi kavga?
Cık, etmiyoruz. Su geldi azıcık buna. Yanlışlıkla.
Tahsin sen kovaları al, kovaları!
-Buyurun, hanımefendi. Yardımcı olayım? -[Tahsin] Allahım!
-Hayırlı işler, Mehmet abi. Nasılsın? -Sağ ol kızım, hoş geldin.
Hoş bulduk. Yetmiş numara, beyaz, Ören Bayan alıvereceğim.
Gazete kağıdına sarılmaz o. Beyaz kağıda saracaksın. Boyanır sonra.
Ver ver, sarmaya lüzum yok. Getir. Çantaya atıvereceğim.
Al bakalım.
-250 lira onlar. -[kadın güler]
[kadın] Bak o ezberden biliyor, ne haber? Geçecek bu çocuk seni esnaflıkta.
[güler]
Sağ ol, kızım.
-İyi günler Mehmet abi. -İyi günler. Güle güle.
Çocuklar, gelin bu yana.
Şimdi size bir bilmece soracağım. Bakalım hanginiz bilecek?
Dayayın gözünüzü şuraya. Yavaş, kesmeden ama.
Tahsin'e ver.
-Ne görürsünüz? -Hiçbir şey.
-Beyaz bir üçgen. -Yani, hiçbir şey velhasıl.
Şimdi bak.
Çiçekler var, Mehmet amca! Çiçekler var!
Bak vur alttan, değişecek.
Evet çocuğum,
Kuvvet denemesi yap demedik, az vur dedik sana.
Neyse. Bu çiçekler neden oldu deyin bakalım.
Değişik renklerden.
Hah. Şimdi ikiniz de düşünün bu ne manaya gelir.
Cevabını bana söylemeyin. Sırf kendiniz düşünün.
Bir de çayla oralet söyleyin bakalım. Hadi!
Sen gitme, ben giderim.
Aa, Bayram, gel! Gel, Bayram, gel!
Al bunları. Bak bunda yemekler, bunda giyimler var.
Çıkar bunları. Hava sıcak, yaz. Bunlar giyilecek, tamam?
[dede] Şimdi sen Sebahattin'e, hamama git. Konuştum ben Sabahattin'le.
Yıkan, gel. Sonra seninle berbere gideceğiz.
Duydun mu Bayram?
Ha?
Haydi bakalım.
Ne yapıyorsun lan yine? Ne kurt kaynıyor?
Ya dede ya! Alma şu Bayram'ı dükkâna.
-Nedenmiş o? -Kokuyor çok fena.
Sus! Ayıp! Keyfinden mi kokar fakir?
Yeter bre! Taşaklarına da sür istersen. Tövbe tövbe!
Sen niye korkarsın Bayram'dan? Söyle.
Korkmuyorum ya. Böyle insanlara bakıyor ya gözleriyle.
E neyle bakacaktı? Öyle deme, günah.
O da bizim bir insanımız. Gel bakayım buraya.
Tahsin, sen de dinle.
Bu Peruzat ablanız var ya.
Buralardaki en güzel kadındı gençken.
Hatta bir seferinde Mandalina Güzeli bile seçilmişti, ya!
Greta Garbo Peruzat derlerdi.
İşte bizim bu Bayram da buna sevdalanmış o vakitler.
Zaten yarım akıllı bir rençper gariban. Pek de fakir.
E milletin de işi gücü yok tabi. "Biraz eğlenelim." demişler.
Sözde Peruzat yazmış gibi, onun ağzından Bayram'a mektup yazmışlar.
Zamanında, Peruzat da bunlara yüz vermemiş ya.
Biraz da Peruzat'tan intikam alacaklar zahir.
Akıllara bak akıllara! Neyse...
Bayram'ı çağırmışlar kafeye.
Mektubu sana yazdı diye okumuşlar ona.
Bir aşk mektubuymuş ki
Peruzat'ın ağzından, "Yanıyorum, ölüyorum Bayram,
gel beni anamdan iste!" diye.
-Hayırlı işler, Mehmet abi. -Sağ ol kızım, güle güle.
Ne diyordum? Hah!
Bayram da anasını almış, iki fukara tin tin düşmüşler yola.
Selam, kelam... Velhasıl, kapıda kadın demiş,
"Siz delirdiniz mi?"
"Peruzat sanat okulunda okur, öğretmen çıkacak.
Hiçbir şeyden de haberi yok.
Varın gidin yolunuza komşu!" demiş.
-Şengül nine, değil mi? -Evet.
Oh, iyi yapmış.
Sus! Densiz!
Tabi bizim Bayram o dakika perişan olmuş.
Küsmüş insanlara. Bir daha ağzını açmamış.
Sonra Peruzat, okulundan biriyle tanışmış, evlenmişler.
Başkentimize yerleşmişler, okudukları yere.
Tabii burada olan bitenden haberi yok.
Annesi dememiş, üzülmesin diye.
Seneler geçmiş, Peruzat iki gözü iki çeşme dönmüş eve.
Döndü eve.
Kocası beyefendi anarşist diye tutuklanmış.
Bizim Peruzat da bir zaman sorguya çekilmiş.
Epey sıkıntı vermişler kadıncağıza.
Ee buraya dönesiye Bayram'ı da öğrendi eşten dosttan tabii.
Ee onun da sıkıntısı eklenince...
Kocası gözaltında kayıptır hâlâ.
Bilinmez tabi ne olduğu ya, Hakk'ın rahmetidir, belli.
Ee bizim kız inanmaz buna.
[dede]Kocasının yollarını bekler, durur hep.
İşte böyle.
Şunu bilin ki, insanın ettiği kötülüğü akrep bile etmez insana.
Cümle mahlûkat dile gelip aman diler.
Ama insan dediğin durmaz. Kıyıp da geçer.
Ah bu akıllar ah, ah bu akıllar ah.
Hah şöyle. Bak, ne güzel oldu.
[güler]
Hadi, berbere de gidiyoruz şimdi seninle.
Ben de bıyıklarımı düzelteceğim.
Şöyle yakışıklı olalım. Değil mi Bayram, he?
Yarım saate gelirim. Çıtınızı duymayacağım, tek durun.
Hadi Bayram, gel.
-Yazık adama, değil mi? -Hişt! Konuşma benimle.
Hem dedem gelsin söyleyeceğim. O üçgeni alıp saklamışsın oraya.
Ben salak mıyım? Görmedim mi sanki?
Hırsız! Kovdurtacağım seni dükkândan.
[çocuk] Buyurun.
-Hayırlı işler, Mehmet Bey. -Hayrını gör kızım, Sağ ol.
-Mehmet Amca? -Ha çocuğum?
Ben bunu çöp kovasından aldım. Atıldı diyeydi.
Manyak mısın sen ya? Mahsus dedim ben.
Tamam.
Tamam değil, ne oluyor anlatın bakalım.
Şimdi, hani buna bakınca çiçekler çıkıyor ya içinde.
Bizim oranın çiçeklerine benzer. Ben ufaktım, az hatırlıyorum.
Kardeşim var, Kiraz. O bebekti, biz göçtüğümüzde buraya.
O görmedi diyeydi. Bilmez bizim oraları, hep sorar.
İçindeki çiçekleri gösterecektim ona. İşte diyecektim.
Bizim oralar gibi. onu diyecektim Mehmet amca.
Vallaha başka bir şey demeyecektim.
-Bu da seni şikâyet edecekti değil mi? -Yok valla, Mehmet amca, yok.
Yıkıl git eve! Gözüm görmesin seni!
Ne oldu lan?
Hişt. Ne oldu?
Dedem beni dükkândan kovdu.
[çocuk güler]
Sus be!
O Tahsin yüzünden mi?
Kıstıralım mı bir yerde? Ağzına sıçalım mı?
Artist olmuş oğlum bu da iyice.
Hadi sen yemeğe git. Pide ye, istersen de köfte.
Yazdır oraya. Tatlı da ye.
Ben İzmir'e gidip geleceğim bir şey almaya.
Sen dükkânı yine açarsın. Bilmediğin bir şey olur ise
Halil Amca'na seslen, o bakıverir. Anlarsın çocuk?
-Tamam mı? -Tamam, Mehmet amca.
Hadi bakayım.
-Çocuk! Nereye? -Cehennemin dibine.
Eve gidiyorum. Nereye gideceğim başka?
Benim adım çocuk değil, Ozan, tamam mı? Ozan!
Senin kocan nerede?
Ben... Bekliyorum efendim. Gelecek.
Bok gelecek! Anarşik senin kocan, öldürdüler onu.
Oh canıma değsin işte!
[korna sesi]
Deniz çocuk, sana bir şey diyeceğim. Hiç sevinme.
Dedem kendine yeni bir torun buldu. Seni de unuttu. Haberin var mı?
Nah sen orada öyle yat anca, salak!
Beni de unuttu.
Anam... Bir tanecik sarı köpek emciği mi gelmişler evimize?
[kadının konuşmasını taklit eder]
Mustafa ile mi konuşuyorsun?
Ne Mustafası be? Boş mezar ile mi konuşacağım?
Deli miyim ben, sizin gibi?
Ee benim kulağım çınladı o zaman, yanlış duydum.
Yanlış duydun tabii. Git, kulağını yıkat.
Senin o bülüğünü koparırsam ben, görürsün. Güre çakal.
Ne bu hâller gayri? İyice delirdin büyüdükçe.
Deden seni de, Deniz çocuğu da unutmadı bir kere.
Kovdu ama dükkândan beni.
Kudurganlık yapmışsındır da ondan.
Ben de gideceğim, amcamın sinemada çalışacağım.
Ne sineması? Sinema kapandı.
Yazlığı yok mu?
Ha, gece birlerde geleceksin eve.
-Berduş da olursun sen bu gidişle. -Olurum, sana ne?
Keşke ben ölseymişim Mustafa yerine.
Kimse kimsenin yerine ölmez, bilakis doğar.
Biz seni neden bu kadar çok seviyoruz biliyor musun sen acaba?
Sen bebekken bile deden kulağına fısıldardı hep.
Allah ondan aldığı ömrü sana versin diye.
Sen dedenin hem kardeşi, hem torunusun, unutma.
Seni bağrına basınca iki sefer basıyor demektir.
Sen bunları bilmediğinden sikin taşağına dek gezinip duruyorsun.
Köpeksiz köyün değneksiz çobanı misali.
Yap sen daha, yap.
Azıcık gülelim, sevinelim, gel kafamıza odunla vur.
Anneanneciğim.
Ha çocuğum?
-Bilakis ne demek? [güler] -Annenin örekesi demek.
Öreke ne demek?
Ne oluyor kız bir uyutmadınız, car car.
-Kimden doğurdun sen kız bu çocuğu? -Aa!
Şeytan kaçmış bunun içine.
-Okutacağım ben bunu... -Ne oldu?
...hocalara, mümkünü yok.
Uyurken boğuverecek bizi azıcık daha büyürse.
Yardım edin komşular! Peruzat delirdi galiba! Yerlere atıyor kendini!
Ne oldu kız?
Ozan, kardeşinin yanına çık, uyanmasın.
-Yerlere atıyor kendini, delirdi galiba. -Ne oldu komşular?
Yüreğimiz ağzımıza geldi.
Peruzat mı o?
-Ya gel diyorum gel! Koş! -[kadın ağlar]
Bir tane drima, beş metre perdelik straforu, 80 santim temiz eteklik kumaş.
Halil abi kesti makasla.
Ayşe Durmaz'ın hesabına yazılacakmış, para vermedi.
Aferin bre Tahsin. Olacaksın sen.
Bir de çok yaşlı bir nene geldi. Buyurun dedim. Sen bilmezsin dedi gitti.
Olsun, bir şey olmaz. Al bakalım bunu.
Giderken kardeşine götür.
Peruzat, tamam ya. Tamam kardeşim.
Peruzat abla, aç elini bakayım. Yumruk gibi sıkmış kız, açamıyorum.
Diazepam verelim mi acaba? Alıp geleyim mi ben?
Bilmeden olmaz öyle ya.
Halimlerin oradan telefon edeyim. Doktor gelsin de iğne miğne salsın bari ha?
-Öyle yapalım. -Muazzez, koş sen koş.
-Tamam. -Ver komşum, ver.
[Peruzat inler]
Neden oldu acaba durup dururken?
Senin torun...
Kocan öldü, kocan öldü diye diye. O da kaldırdı, kendini yere attı.
Ozan!
-Bayram ne oldu? -Bayram ne oldu, Bayram?
-[çocuk inler] -Bayram, ne oldu lan?
Allah Allah. Ne oldu çocuğa ya?
Ne oldu, düştü mü?
Kafasını yardı pezevenkler değil mi? Hadi arabaya, arabaya çabuk.
-Halil Usta, sen dükkânı kapatıver. -Tamam.
Hadi.
Ozan, kaçma!
Kaçma, gel buraya! Bak ben seni ne yapacağım?
İnsanların canına mı kastettin lan sen?
-Hemşire hanım, doktoru çağırın. -Mehmet abi ne oldu?
Ozan! Ozan!
Ozan neredesin lan?
Çık bak dövmeyeceğim. Dövme...
Tamam, azıcık kulağını çekeceğim o kadar.
Ozan!
Üç dikiş atıverdik, Mehmet abi.
Turp gibi senin çırak. Merak etme, olmaz bir şey.
Çocuk onlar işte. Ne yapacaksın?
Çocukluğu mu kaldı kızım Hamide?
Çocukluğu mu kaldı gayri? Ne bu?
Hah, Mehmet abi.
-Ah, Berat Usta, geçmiş olsun ya. -Sağ ol, onu bir göreyim.
-Canım kurban, ne oldu sana? -Yok bir şey baba, iyiyim ben.
Çocuğum, kim yaptı? Söylesene ya.
Mehmet amca, vallaha Ozan değil. O yoktu.
Ee kim o vakit? Söylesene.
Ben de niye soruyorsam? Kim işte, belli.
-Öbür it sürüsü, öyle değil mi? -Bilmiyorum ben.
-[çocuk bağırır] -Anam, değmeyeyim. Tamam, tamam.
Dur ya ağlama, buluruz şimdi. Nereye gidecek, buralardadır.
Ee burada ise çıksın o zaman. Çakalı var, kurdu var. Yerler çocuğumu.
Yok deve. Amazonlar mı sandın sen kız burayı?
-Ee domuz yok mu? -Hakikaten, değil mi?
-Ozan! -Ozan!
Yusuf abi, yok bizim orada da. Eski hayıtlığın oraya baktınız mı?
Baktım baktım. Her yere baktım.
İbrahim dur, öyle olmaz.
Birlikte bir plan, program yapalım da öyle arayalım.
Tabii ya, hepimiz bir yere toplaşmayalım.
-Hah, Emine! -Hah, Emine abla.
Yine denize gitmiş olmasın bu, kız?
Ee gitse Ercan abi tutar kulağından, getirir bu saate.
-Mehmet Bey nerede kaldı? -Siz bağ alanına bakın.
Ben motor ile asfalta çıkarım, onları polise şey yaparız.
Gerçi saklanıyordur godoş. İnadına yapıyor o domuz ya.
Domuz deme. Domuz deme İbo, bak ellerim titriyor.
Ozan!
Oğlum manyak mısın sen? Nereye gidiyorsun?
İzmir'e gideceğim ben. İş bulacağım, çalışacağım.
Sizi de istemiyorum.
Vurmayacaktım, oğlum.
-Hiç vurur muyum ben sana? -Bir kere vurdun ama.
Bir kere vurdum, evet.
Gel bakayım. Aslanım benim.
Korkmuyor bir de tek başına buralarda.
Nasıl bir çocuksun sen, anlamadım ki ben.
Neden korkacakmışım ben?
Türkler dünyada en korkusuzlukta birinci gelir bir kere.
Aferin o zaman bize.
-Ellerimi bile bırakırım istesem. -Tutun lan, düşeceksin.
Bir dayak yiyecekti ya, elimizi de alıştırmadık. Adetimiz değil ama...
Neyse, korktu zaten. Üstüne gitmeyin gayri.
Haydi. İyi akşamlarınız olsun.
Tahsin'in kafasını yardılar, o arkadaşların olacak eşek sıpaları.
Senden sebep belli.
Peruzat'ı delirtmişsin durduk yerde.
Evden kaçmak da eklendi üstüne.
Ee, şimdi ne var menüde çeşitlerden?
Bizi de öldür madem. Sen de kurtul, biz de kurtulalım.
Kestirmeden sen sağ, biz selamet.
-Baba. -Dur İbrahim, konuşulacak bunlar.
Bilsin ki aklını başına alsın.
Tadı kaçtı bu işin. Yokluk görmedi, sıkıntı çekmedi.
Dayak yemedi hiçbirimizden, e ne bunun sıkıntısı?
Her şeyimizi bıraktık, bununla uğraşıyoruz.
Ne istiyorsun sen, çocuk?
Cevap ver!
Kanını kurutur insanın, duvara dayar yine konuşmaz o bilmiyor musun?
Konuşacak! Sabaha kadar oturmak lazım gelse de konuşacak.
Neden böylesin sen, evladım?
Neden kötü kalpli bir insansın sen, söyle?
-Kötü kalpli değilim ben. -Kötü kalplisin.
Değilim.
Kötü insan kötüyüm demez, inanmaz buna.
Kalbini karartmıştır zaten, bilmez de ondan demez.
Bak ben sana söyleyeyim. Aç kulağını da dinle.
Senin kalbin kötü! Bırak artık çocukluğu, büyü.
Aklını başına al da büyü!
Sizin sevdiklerinizi benim arkadaşlarım sevmiyor.
Onlar başka insanlar, siz başkasınız.
Yapayalnız mı kalayım burada? Arkadaşlarım olmasın mı benim?
Herkes böyle yapıyor. Bir ben miyim sanki?
Hep eskilerden konuşup duruyorsunuz.
Evleriniz varmış, insanlarınız varmış. Benim hiçbir şeyim yok.
Ben ne yapayım? Ha? Ne yapayım ben!
Yapayalnız mı kalayım?
[duygusal müzik]
Bugün de esti, kudurdu mübarek. Ama alev esiyor sanki.
-Anne domates dilimledin mi sen? -Biz ne yapıyoruz?
[güler] Ay kocama bak kocama.
10 tane yumurta yeter mi acaba?
Bilmiyorum kızım. Gelsinler hele bir, yetmezse yine yaparız.
Heh geldi paşa.
Anam!
Bir tanecik prens uyanmış da bakıyormuş oradan.
Yakışıklılığa bak gayri, maşallah.
Ben oğlumun en sevdiği menemenden yapacağım babası.
-Bibersiz. -Yapma be! Bize vermeyecek misin?
Bilmiyorum gayri. Ozan ver derse, veririm.
-Oğlum? -Dedem gitti mi?
-Gitti ya. -Ee bugün pazar?
Hadi gel, biz yüzümüzü yıkayalım. Hoppacık!
[baba] Şeytanlar sabaha kadar yalamışlar yüzünü.
Hadi bakayım. Yıka yüzünü, gel.
Hah. Uzan, uzan. Sok kafayı altına, sok.
-Ya baba ya, çok soğuk bu. -Heh!
Hah! Gel bakayım.
[çocuk 1] Ozan, deden bizi denize götürüyor.
[çocuk 2] Ozan, biz geldik.
[çocuk 3] Denize gidiyoruz, denize!
Allah! Hadi hayırlısı.
[çocukların hepsi aynı anda konuşur ve bağırır]
Günaydın. Hadi buyurun, buyurun.
-Buyurun. -Hop!
-[çocuk 1] Ekmeği uzatsana! -[çocuk 2] Oh! En sevdiklerim be!
-Bu mu bizim çırak? -Ekmeği olmayan var mı? Ekmek?
Üç tane çocuk daha vardı ama
-gelirken düştüler arabadan zahir. -[hepsi güler]
[baba] Anam iflas! Senelik mahsule çekirge dadandı.
[dede] Nadire. Pekmez yoksa bak bu Hüseyin var.
Bu sefer onun kafayı yarıp pekmezini akıtırız.
[hep birlikte kahkaha atarlar]
-Geldik! -[hareketli müzik]
[bağrışmalar]
[dede] Yavaş yavaş!
Durun! Durun lan! Nereye koşuyorsunuz?
[gülerler]
-Utanmayın diyorum size. -Hadi ayaklarını çırp.
[dede] Hah! Sırayla, ayaklarını çırp! Aferin sana.
Herkes benimle kumsal arasında kalacak. O kadar! Gel buraya.
Sağ ol, çok teşekkürler.
Agu agu. El salla.
Hu hu hu hu!
Kim yaptı bu dolmaları bakayım, kim?
Aa Nadire Hanımın dolmalarına diyecek yok doğrusu. Hamaratlığı, şaka şaka...
-Börek! Ye ye. [İngilizce konuşur] -[İngilizce konuşurlar] Teşekkürler.
[İngilizce konuşur] Hoş geldiniz.
Mehmet Usta, kolay gelsin. Hayırlı işler.
Buyur Gülsün Hanım. Hayrını gör.
Geçende de geldim, yoktun.
Şu benim ahretlik bohçayı hazır ediver gari. Alayım da gideyim ben.
Dur bre, Gülsün abla. Erken daha, ne yaptın sen?
Ee vaktidir gari Mehmet usta.
Gözüm görürken, elim tutarken, alayım da gideyim.
-Rahat edeyim. -Hay Allah bre Gülsün abla.
Hadi. Hazır ediver sen benim bohçayı. Kocaya kaçıyorum ben senin anlayacağın.
İyi bakalım. Otur sen. Çay mı söyleyeyim kahve mi?
Çay söyle. Kahve çarpıntı yapıyor.
[klasik müzik]
Bismillah.
[klasik müzik devam eder]
Dokuz.
Makassız bu sefer. Bak da bak.
Kefeni makas kesmez, elinle yapacaksın.
Ölü gömülünce güzel koksun diye bunlar.
Bizim işimizin en değişik bölümüdür bu. Öğren.
Bu pamuğu da ne yapıyorlar, biliyor musun?
Ve lem yüled. Velem yeküllehü küfüven ehad.
Senin mi çay, Gülsün abla?
-Buyur. -Benim, ver. Sağ ol.
Entari, pabuç mu almaya geldin kendine şöyle havalısından?
Hoşt, kuduz. Entariyi ne yapacağım ben? Öteberi alıyorum.
-Annen ne yapıyor? -İyi abla, ne olsun.
Selam söyle.
Sizin eşek boşanmış ipinden, kaçmış geçen gün bizim o yana.
Ne kadar çiçeğim varsa yemiş.
Kel fakir oldu bahçem.
Yenilerini getireceksin, sen dikeceksin güz gelesiye.
He, oldu. Başka işim yoktu.
Sus! Kırarım kafanı.
Fidan getir dikeceğiz beraber.
-Olur abla. Afiyet olsun. -Sağ ol.
-Hayırlı işler. -Sağ ol, Hasan.
Hah.
Evet...
Buyur, Gülsün Hanım. İşte emanetin.
-Bu mu şimdi? -Evet.
Bunu da al. Bak, bu yeni geldi. Allı güllü, çok güzel.
İlk evvel, bundan kendine bir şalvar yapıver.
Ta kıçında paralanana kadar giy bunu.
En son bu. Allah geçinden versin.
Sağ ol. Kaç para etti?
Ee, almıyoruz bundan para. Unuttun zahir.
-Almıyor musunuz? -Yok. Âdet böyle.
İyi madem.
Allah torunlarına, sana ömür versin.
Sağ ol. Sağ ol, sağ olasın.
[klasik müzik]
Yüzleri silindi hatıramdan.
Ee, Ozan Efendi. Büyü bakalım büyü de...
...bizi de al yanına, denizleri aşalım seninle.
[yetişkin Ozan]O bakışını hiç unutmadım.
Koca yaz o an bitmişti, senin için de benim için de.
İlk cici daha yeni ötmüşken hem de.
Neyin özlemiydi o, söyler misin bana?
O gün mü karar vermiştin? O sıcak öğle üzeri?
Güpegündüz? Hem de yazın, öyle mi?
Binlerce sözün, hikâyen, öğüdün değildi beni büyüten...
O bakışındı. Anlamını çözemediğim.
Sen. Çözemediğim sen.
Çocuk!
Limonata içer misin?
-Beğendiniz mi, küçük bey? -Kim bu adam?
Bir misafir. Beklediğim biri.
-Sizin eve mi geliyor? -Hı hı.
Bu yolun uzunluğu, uzun bir bekleyişi anlatıyor, efendim.
Elindeki luludyalar da umudu ve mutluluğu sembolize ediyor.
[Ozan şaşırır]
Metaforu sever misiniz, küçük bey?
Severim.
Bavul mu o arkada? Bırakmış mı onu orada?
Aferin! Anlatmak istediğimi hemen anladın.
Bavulları hiç sevmiyorum efendim.
Çok hüzünlü şeyler.
Hep geri dönüp gitmeyi anlatırlar.
Ama adam onu arkada bırakmış, bir daha hiç ihtiyacı olmayacak.
Yatmalı kalmaya geliyor o zaman?
-Temelli gibi? -Şimdi bir öpücüğü hak ettin.
Temelli.
Ne güzel bir laf.
Temelli.
Anneanne, metafor ne demek?
Böyle denizde olur, fırtına çıkınca dön dön yapar.
Gemileri, insanları içine çeker.
Öyle değil.
Metafor ne demek anne?
Ekstrafor gibi bir şey mi? Böyle perdelerin üstüne dikilir hani?
Öyle değil.
Meta, Yunanca bir kelime oğlum. "Sonra" manasına gelir.
"For" da İngilizcede "için, bundan ötürü" demek.
Ee o zaman, "bundan sonrası için" demek. Hı?
-[çocuk] Baba ya, dede ya. -[dede] Hıh?
[çocuk] Metafor ne demek?
[baba] Metafor, bir şeyi başka bir şeye benzetmek demek. Misal:
Kalbim bir istiridye,
sen de onun incisisin dersem eğer, kalbimi istiridyeye,
sevgilimi de, inciye benzetirim demek.
Televizyondan duyuyor hep.
Metaforu, mutaforu bırak şimdi. Ben bugün bir karar verdim.
-Hayırdır? -Yaz bitsin,
okullar açılmadan ailecek tatile gideceğiz.
Aa, nereye, baba?
İlk evvel, tayyareyle Atina'ya oradan feribotla Girit'e.
Allah be.
Pasaportları da çıkartabiliyoruz artık, malum.
Ee ne var? Ölü görmüş gibi bakıyorsunuz yüzüme.
Gezeceğiz işte. Fena mı?
Dükkân mükkan tıkıldık kaldık.
Sen misal, feribota bindin mi hiç, hanım?
-Yok, kayığa binmiştim. -[gülerler]
-O sayılmaz. -Ee, çocuk ne olacak, baba?
Ne olacak, o da bizimle gelecek. Değil mi, küçük prensesim?
Tabi ya.
Ee, Ozan?
Yaşa sen be.
Ee, Nadire?
Canım, sen değil miydin
buralarda yaşlı İngiliz turistleri görünce "Bak yaşıyor adamlar,
yaş 70 ama işleri bitmemiş" diyen, he?
Kalk bakayım ayağa, bir silkin şöyle. [güler]
Vallaha doğru söyledin, Mehmet.
Gidelim hakikaten. Gözümüz iki insan görsün.
Gâvurlar bizi orada kesmez, değil mi?
[alaycı şekilde gülerler]
-Dedem geldi! -İyi, bağırma.
-Hoş geldin, dede. -Hoş bulduk.
Lan, yalın ayak başı kabak, gir içeri.
-Hoş geldin. -Hoş bulduk.
Git yukarı, annenleri yemeğe çağır.
Anne! Anneannem yemeğe çağırıyor.
-Bağırmadan. -Geliyoruz!
Hatun, şunu buzluğa koyuver.
-Yine mi çıktı bu şişe meydana? -Saklandı mıydı daha evvel? Ha?
Ee ne var? Koca yaz yukarıdakine orucumuzu tuttuk.
Ramazan bitti.
Şimdi kendimize bakacağız azıcık. [güler]
Tövbe ya Rabbi. Çarpılacaksın sen bir gün ya.
O beni bilir. Bir şey yapmaz.
Hem...
-...kutlama var bu akşam. -Ne kutlaması?
Ne kutlaması olacak?
Aldık işte hepimizinkini. Haftaya gideriz.
Ne? Nasıl hazırlık yapacağız bir haftada, Mehmet?
Aman canım, bir bavul alt tarafı. Evi mi taşıyacağız sandın sen?
Yalnız şaibeli durum.
Sınırdan her an döndürülebiliriz.
Hani bizim durumlar karışık, doğum yeri...
Öf!
Yahu bağda biraz daha mı kalsaydık ne?
Bu ne sıcak hâlâ daha.
Hah! James Stewart’ın filmi var bu akşam.
"Mister Smith Washington’a gidiyor."
Neden gidiyormuş, dede?
Ha, dede?
-Evet. -Neden gidiyormuş dedim ben?
Ne bileyim torunum. Seyredip de göreceğiz işte.
[yetişkin Ozan] Bu kadar yaklaşmışken hayaline, o dalgınlık neydi o akşam?
Her bağ bozumu huzursuz bir ruhtun, hatırlarım. Ama o yıl...
Koca meclise karşı tek başına. İdealist adam böyle olur işte. Bravo be!
[yetişkin Ozan] Sanki daha başka
bir huzursuzluktu bu değil mi, sadece benim fark ettiğim?
Belki de kuruyordum.
Belki de her şeyin anasını satıp "Yürüyün düşün önüme lan gidiyoruz."
diyecektin, bilinmez.
Ama her zaman olduğu gibi, güzel ülkem
hiçbir an durup düşünmemize fırsat vermeyen
yepyeni sürprizlerle dolu tam macera bir çizgi romandı sanki.
-Ne oluyor be? -Hayırdır?
Dur sen, dur. Dur, ben bakayım.
-Ne oldu baba, hayırdır? -Nadire abdest için kalkasıya...
-Baba, anneme bir şey mi oldu? -Yok kızım korkma. Radyoyu açmış...
...ihtilal oldu, damat.
Ne?
Sıkma çocuğum sen kendini, sıkma.
[radyo]9’uncu Kolordu Komutanı Korgeneral Selahattin Cambazoğlu,
Erzurum, Ağrı, Kars...
Anarşikler bitecek işte baba, daha iyi değil mi?
-Sus! Sus! -İbrahim! İbrahim!
-Kenan Paşa! -Kenan Paşa!
Kenan Paşa çok yaşa!
[kadın çığlık atar]
-Bize mi geldi? -Ne oluyor be?
-Asker arabası geldi baba. -Kitapları, Nurdan. Kitapları.
Durun, durun canım. Ne dertleri varmış anlayalım.
Buyurun evladım?
Başkan yardımcısı İbrahim Erdinç, siz misiniz?
-Benim. -Sizi alacağız.
Neyi alıyormuşsunuz? Ne yapmış benim kocam?
Tamam, Nurdan. Yok bir şey. Belli, sorgu için.
-Ben de gelirim. -Siz değil, beyefendi!
Ne demek siz değil?
Sen dur baba. Bir şey olacağından değil.
-Onu bunu soracaklar bana şimdi belli. -Tamam ben de gelirim.
Sokağa çıkma yasağı var.
Başkan yardımcısı dendi, sadece onu alacağız.
Çekil. Kırk yıllık mahalleme çıkamayacak mıyım?
-Akıllara bak sen! -Abiciğim, zorluk çıkarma.
Abine başlatma. Bak.
Mehmetçiğe saygımız vardır. Tepemi attırmayın benim.
-Abiciğim gir! -Baba!
[baba] Lan...
Oo... Hoş geldiniz, Mehmet Beyciğim Hoş geldiniz!
Hoş bulduk.
-Ozan, nasılsın? -İyiyim.
-Hoş geldiniz, Mehmet Bey. Nasılsın Ozan? -Merhaba.
Yarın okullar açılacak. Son kez şey yapalım dedik.
Ne iyi ettiniz vallahi, buyurun. Baksanıza, kimsecikler kalmadı.
Tadı tuzu kalmadı artık buraların Mehmet Beyciğim.
Hazan erken geldi bu sene.
Ya! Ağzımızın tadı iyice kaçtı.
-Ne ikram edeyim istersiniz? -Bir çay içerim zahmet olmazsa.
Hemen Mehmet Bey.
Sizin tatil de yalan oldu tabi.
Tatili eksik kalsın, Ercan Bey. Baksana şu hale?
Ne oldu o günden beri? İbrahim'i çok sıkıştırmıyorlar, değil mi?
Yok, onu bunu sorup duruyorlarmış. O da bilgim yok diye geçiştirir.
Her sabah çağırırlar mesai gibi. Ne olacak belli de değil.
Belediye başkanlarını görevden alırlarmış şimdi,
yeni başkanlara ihtilal gönderecekmiş.
İbrahim devam edecek işe ama çok sıkıntıda.
Buralar neyse de...
İstanbul, Ankara çalkalanıyormuş.
Gencecik çocukların idam fermanları çıkmış.
Yaa...
Yandı yürekler ki sorma...
Kendi evlatlarımızı yeriz artık, timsah gibi.
[iç çeker]
[duygusal müzik]
Saçını da kestiremedik ki telaştan.
Neyse ilk gün bir şey demez öğretmen.
Yapma, Ozan. Yapma, çocuğum. İçim tükendi.
Beşinci sınıfa geçtin. Büyü gayri çocuğum.
Mahsustan yapmıştım. Seni güldürmek için.
[öper] Baban için de bu yanaktan. Hadi bakalım.
Hazırlanmayacak mı babam?
Gece çok geldi. Hadi sen git, ben geliyorum.
Bizim çırak da gelmiş.
Yarısını Tahsin’e ver. Bozuk yok üstümde.
Aman Allah’ım, Bu küçük de kardeşin mi?
-Hadi bakalım. -Hadi Allah zihin açıklığı versin.
Bak, Ozan, bu kız kardeşim Kiraz. Birinci sınıfa başladı.
Kiraz mı? Ne biçim isim o be? Memnun oldum. Benim adım da Armut.
-Birinci sınıf zor mu abi? -Zor.
Kolay diyorum sana! Bana niye inanmıyorsun?
Benim öğretmenimin ismi Necla öğretmenmiş. İyi birisi mi o?
Of, yandın sen. Çok fena döver.
Şaka şaka. Çok iyi birisidir. Hiç dövmez.
Abim de öyle dediydi.
Hem de dediydi ki bana, "Okulda iki tane abin var. Biri ben biri Ozan" dediydi.
[gök gürültüsü ve yağmur sesi]
Geliyorlar.
Merhaba arkadaşlar.
Sağ olun, sağ olun. Hoş bulduk! İbrahim Erdinç Bey hanginiz?
Benim.
Memnun oldum.
Yarım saat sonra tüm personeli tanışma merasimi için odamda bekliyorum.
-Kolay gelsin arkadaşlar. -Sağ olun.
Siz benimle gelin, İbrahim Bey.
Vakit kaybetmeyelim. Sizinle yapacak daha çok işimiz var.
Öyle görünüyor.
Bu oda efendim.
Bu ne bu? Kalkmadı mı bu?
Fırsat olmadı, paldır küldür oluverince her şey.
İsminizi bile daha dün zikrettiler. Şimdi telefon ettik yazdırıyoruz.
Yazdırıyorsunuz, he mi?
Sizin buraların konuşma biçimine alışacağız bakalım.
"He" yaygın kanatın aksine bizim yöremizde
ve Ege bölgesinde hiç kullanılmaz, efendim.
O, ülkemizin başka yörelerinde kullanılan bir onaylama sözcüğüdür.
Maalesef Ege şivesini bilmeyen kötü tiyatro yazarlarının
devlet televizyonunda, böyle
köy oyunlarında falan kullandırdıkları bir sözcük.
Köylüysen ille de he demelisindir ya hani.
Zeki bir adam olduğunu söylemişlerdi.
Neyse ki ben tedarikli geldim.
Evet, madem ki sizin buralarda "he" denmiyor,
madem ki sen de istediğin zaman
gayet güzel bir biçimde Türkçemizi konuşabiliyorsun,
o zaman, "evet" dersin.
-Evet. -Doğru olan bir şeye "evet" demek
beni mutlu eder, efendim.
Nerede kaldın be, İbrahim.
Zıkkım iç inşallah.
İbrahim, kalk.
Sus, kurban olayım. Takatim yok.
Hakkıyla edilen kavgaları bilirdi.
Ama kalleşçe olanı için silahı yoktu.
Nasıl savaşılacağını bilmiyordu.
Hep dünyanın zarafet dolu bir yer olduğunu düşünmüştü galiba.
O da, sen de... Sonra, bir de bakmıştınız ki ne göresiniz,
o iyi insanlar o güzel atlara binip çekip gitmişlerdi öyle mi?
Şu Keklik Adası denen yeri söylüyorum.
Pek naçar bir yer gibi görünüyor.
-Ayşen Hanım. -Efendim?
Bu bölgenin özelliklerini anlatan yazıyı hazırlayın.
-Kültür Bakanlığına acilen gönderin. -Peki efendim.
Gürkan Bey, orası bütün sahillerin ölümü demektir.
Yörenin büyük bir kısmı balıkçılıkla sağlıyor geçimini.
Hem sahilleri hem balıkçıyı bitiririz.
Araştırmamıza göre orada kurulacak otel zincirinin
-çevreye vereceği zarar ve kirlilik... -Daha iyi bir fikriniz var mı?
Araştırıyoruz efendim.
Üç aydır her girişimime itiraz etmenizden sıkıldım artık.
Siz başkan vekilisiniz beyefendi, muhalefet değil.
Benim işimi kolaylaştırmakla yükümlüsünüz.
Ama üç aydır sayenizde bir arpa boyu yol gidemedik.
Zaten bu memleket hep senin gibi
köhne zihniyetli adamlar yüzünden geri kalıyor.
Ama biz gelişeceğiz ve büyüyeceğiz. Başka bir yolu yok bunun.
Buna itirazım yok!
Ama sizin gelişmek dediğiniz şey
sahilleri meclisteki dostlarınıza peşkeş çekmekse,
İşte buna itirazım var!
Şu andan itibaren belediyeyle hiçbir ilişkiniz kalmadı.
Odanızı toplayın ve defolun gidin buradan.
Ben çok daha evvel istifa ederdim ya...
...burayı senin gibi bir çakala bırakmak istemedim.
Ama halkın gücünü unutma başkan!
Onların da söyleyeceği iki çift lafı vardır belki.
Yoktu.
[yetişkin Ozan]Vardıysa da biz duymadık. Bir fısıltı bile.
Hatırlarsın, babam mahkemeye verilmişti.
Tehdit, görevi kötüye kullanma ve daha bir sürü şeyden.
İbrahim, ne yapıyorsun burada?
Oturuyorum.
Gel içerde oturalım o zaman, ha?
-Hadi. -Memleketi satıyorlar, Nurdan.
[burnunu çeker] Parsel parsel satıyorlar. Böyle şerefsizlik yok.
Bir kişi de benim tarafımı tutmadı.
Korkaklar!
İbrahim! İbrahim! Allah’ını seviyorsan bağırma İbrahim.
Bırak satsınlar. Gebersin hepsi acından.
Olan gene onlara olacak. Eni sonu hepsi başlarını duvara vuracak.
Sen de mi öyle diyorsun, Nurdan?
Ne yapayım İbrahim?
Ne diyeyim?
Çocuklarımız var.
Ben onları düşünüyorum, el alemi değil.
Aç değiliz, açık değiliz.
Sen yeni işe girersin.
Ben etek dikerim yine. Olur gideriz.
[ağlar] Bana ne el alemden?
Çocuklarımıza böyle bir ülke mi bırakacağız peki?
Hı?
Nasıl bakacağız yüzlerine? Ne diyeceğiz onlara? Hı?
[ağlar] "Kusura bakmayın çocuklar, biz yapamadık" mı diyeceğiz?
"Siz de yaşamak istiyorsanız
hırsız olun, sahtekâr olun, çalın, çırpın" mı diyeceğiz?
-Kusura bakma, baba. -Bakmam evladım.
Bak,
-bir dükkânımız var. -Baba, deme öyle.
Dur! Kesme lafımı.
Bu ev var. Bağımız var. Ben varım, Nadire var.
Her şeyden evvel burada bir karın var. Burada iki çocuğun var.
İşte senin ülken şimdilik bu evladım. Önce bunun kıymetini bil.
Sen memleket için yapacağını yaptın. Senelerdir hem de.
Gerisi onlara kalmış.
Madem bazı insanlar bunu hak etmez,
yapacak bir şey yok.
Hak eden insanlara da sırtını dönme.
Gel, ailenin başında dur.
Haklısın baba.
Sen söylerdin ya...
"Onlar bizim insanımız,
biz de onların" diye.
Nerede onlar baba?
Saklandılar mı?
Kim bilir? Belki.
Ama elbet çıkarlar bir gün saklandıkları yerden.
[müzik]
-Buyur Mehmet abi? -Başkanla görüşeceğim.
-Randevu aldın mı abi? -Randevu?
Randevu sevgili ile olur. Ben başkanla görüşeceğim.
Randevusuz olmuyor.
Bana bak bakayım. Sen bizim tornacı Resul'ün oğlan değil misin?
-Ha, oyum. -Beni tanımaz mısın çocuğum sen?
Koruma mı oldun burada? Kimi kimden koruyorsun ha?
Başkanla konuşacağım, silahla vurmayacağım.
Ne bu gürültü yahu?
Buyurun, beyefendi.
Sağ olun. Oturmayayım.
İbrahim Erdinç damadım olur Başkan Bey. Benim adım Mehmet Yavaş.
Evet?
Huzura tek başıma, kendi isteğimle geldim.
Kimsenin de bundan haberi yok.
Sizden bir maruzatım olacak.
Damadınızı yeniden işe almamı isteyeceksiniz herhâlde.
[Rumca konuşur]
Hayır.
Hakkındaki mahkeme suçlamanızdan vazgeçmenizi isterim.
Neden vazgeçecekmişim?
Çünkü damadım görevini kötüye kullanacak
ve de insanları tehdit edecek biri değildir. Ben kefilim.
Allah Allah!
Siz kefilsiniz demek. Siz kimsiniz peki?
Size niye inanayım?
65 yaşında, kimseye ihtiyacı olmamış bir adam
karşınızda duruyorsa, demek ki inanılacak bir şey söyler.
Beyefendi, siz bizleri bilmezsiniz.
Allah'a şükür bizim kimseye ihtiyacımız olmadı bunca senedir.
Damadımın da buradaki görevine ihtiyacı yok.
Ama bir insana iftirada bulunmak, alnına kara sürmek,
kul hakkı yemek demektir.
Görevinizi size öğretecek değilim.
Heyecana kapılmışsınızdır.
Ama biz senelerce şerefiyle yaşamış insanlarız.
Bu bize ağır geldi.
Hah! Tabii.
Sıkıştığınızda namus şeref muhabbetiyle acındırırsınız kendinizi.
-Hep aynı terane. -Hep aynı mı?
Ben bu kapıdan ilk sefer girdim, Başkan Bey!
Bu lafları da ilk sefer birine söylemek mecburiyetinde kaldım.
Beni başkasına mı benzetirsiniz yoksa?
Hadi beyim, hadi. İşine gücüne bak.
Benim de işim gücüm var. Rahat bırak beni.
Sizin işiniz kamuyla Başkan Bey. Ben de kamudan biriyim.
-Ben de sizin işinizim. -Hadi beyim, hadi!
[zile basar]
Oğlum!
Neredesin ya? Duymuyor musun zili?
-Çıkar beyefendiyi dışarı, hadi. -Gel Mehmet abi.
Dur çocuğum. Ne oldunuz böyle? Dövseydiniz bari.
-Mehmet abi, hadi! -Bırak!
Kendim çıkarım ben!
Sana son bir sözüm var.
Bu zulüm en nihayet gelip seni bulur.
Yatacak yerin olmaz. Ben sana söyleyeyim.
Ne o Tuncer? Senin odanda da mı var bu zillerden?
Başkan zile basınca koşar mısınız zağar köpek gibi hepiniz?
-Ayıp oluyor Mehmet amca. -Size ayıp, size!
Akıllara bak, akıllara!
-Mehmet abi! -Mehmet abi!
İbrahim!
-Tamam. Yok bir şey. İyi şimdi. -Hı? Doğru söyle.
İyi anne. Gel, burada.
Tamam.
Hanımlar, yavaş. Heyecan yok.
Ozan'ı niye getirdiniz? Çıkarın yahu!
-Evde duydu, geldi. -Ozan, sen gel. Ah ulan ah!
Neden beni istemiyor dedem?
İstemez olur mu oğlum. Sen korkarsın diye.
Neden? Dedemden mi korkacakmışım?
Ozan, bir şey yok. Tamam mı?
Bak, akşam evimize gideceğiz. Bitti gitti.
Deden azıcık fenalaştı. O kadar.
Sen korkma oğlum. Hadi gel. Ozan dur!
Nimete de laf söylenmez ama
bu meret de yağsız tuzsuz yenmez vre!
Hayır efendim, yenecek. Bunlar da içilecek.
İyi bari, bir de azarla çocuk gibi.
Hah, bak! Salata ile de tatlandır.
Yemeklerin de tadı tuzu yok, her şey gibi.
-Yeşil yiye yiye keçi gibi olduk. -[hepsi gülerler]
Zaten yakındır, evin duvarlarına tırmanıp
-televizyonun tepesine tüneyeceğim. -[hepsi gülerler]
Mee!
[hepsi gülerler]
[korna sesi]
[müzik]
[Rumca şarkı söyler]
[Rumca şarkı söylemeye devam eder]
[çığlıklar]
Ercan amca bulmuş seni kıyıda.
Boğulmuş dedi telefonda.
Kötü bir şaka gibiydi senin boğulman.
Hiç kimse inanmamıştı.
Ama başka bir ihtimale de inanmak istemiyordu.
Annem ne ile yüzleşmesi gerekirse onunla yüzleşmek için bir kanıt arıyordu.
Bir nokta koymak istiyordu.
Çünkü bilirsin, noktayı koymak ne kadar zor olsa da
tamamlanmış cümleler eksik kalmışlara göre daha az acı verir.
Yoksa sen tam tersine mi inanmıştın?
Virgüllere?
Öyle mi?
[müzik]
Gelme, Saime. Gelme. Allah'ını seviyorsan gir içeri.
-[duygusal müzik] -[ağlar]
Baba. [ağlar] Baba!
[İbrahim] Nurdan.
-[Nurdan ağlar] -[İbrahim] Hadi gel.
Ne yapıyorsun Nurdan, dur.
Gözünü seveyim. Kurban olayım dur!
Dur, buradayım. Tamam.
İbrahim kardeş, çocukları, Ozan'ı alıp götüreyim iznin olursa.
Eğleşirler beraber. Durmasın burada.
Akşama getiririm ortalık az durulunca ha?
Kimseyi sorumlu tutmadığın mektubunda hepimizden özür dileyip
"Artık böyle bir dünyada yaşayamayacağını" söylemiştin.
Beni çok sevdiğini
ama benim gözlerimin önünde azar azar ölmektense
hâlâ yaşıyorken...[iç çeker]
...büyüdüğümde bir gün seni anlayacağımı dileyerek,
iki denizin birleştiği yerde
gitmekle gidememenin tam ortasında mı yazmıştın bunları, ha dede?
Annemin dediğine göre, "dolmalı kalemle ve inci gibi bir el yazısıyla".
Sonra da neredeyse bütün kasabayı takmıştın peşine.
Sen saklambaç oynayıp hepsini sobelemiştin,
onlar da saklandıkları yerden çıkmışlardı.
Senin bütün insanların.
Hem de ne çıkmak!
[klasik müzik]
[kalabalık] Yuh!
[ıslıklar]
Yapmayın cemaat-i Müslim! Günahtır!
Al çocuğum.
Dur. Yerden al. Toprağa değsin. At çocuğum at.
Sağ omzundaki melek,
kum tanesi kadar sana sevap yazacak. Allah ondan aldığı ömrü sana versin.
Şimdilerde sorsan, "çocuklar için çok travmatik" derler.
Neyin doğru olduğunu bilmiyorum ama
biz toslamamız gereken ne ise ona tosladık. Onunla büyüdük.
Oralarda yanındaysa eğer sorsana o meleğe,
defterimize kum tanesi kadar sevap yazmış mı?
Yazmadıysa da canı sağ olsun,
beni ben yapan sen ve senin insanlarındır.
Günahı da sevabı da hepimizin boynuna.
Senin insanların.
Ha, gerçek ve kalpten bir tevazuu atlamadan tabii.
Bizim de ait olduğumuz insanlar.
-Abla ne yapıyorsun? -Abla ne yapıyorsun?
Hatun kişi girmez. Uzak dur!
Ya nasıl bir cenazedir bu?
[klasik müzik]
Luludyalar ona çok yakışacak.
Ozan.
[güler]
Gel, gel Ozan.
Bu tablodaki metaforu bul bakalım.
-Dedemin eli mi? -Aferin sana, Ozan.
Rahmetli bize hep böyle el mi sallayacak o duvardan?
Ee, ne demişti anneannem?
Suyundan mı havasından mı bilinmez ama herkes burada üç şekerli zaten.
Aa! Esas bomba haberi söylemedim sana! Belki de inanmayacaksın.
Vallaha ben artık klasik bir cümlenin arkasına sığınabiliyorum.
Hiç bir şey hayat kadar şaşırtıcı değilmiş dede.
-Nasılsın Nadire abla? -İyi, ne olsun.
-Ya Mehmet amcaya bir paket var. -Aa! Kimden?
Vallaha ecnebi bir isim yazıyor ya.
Eleanora diyor.
Kadın ismi, belli.
Ne? Kadın mı? Ne diyorsun sen be?
-Bak, şurayı imzalayacaksın abla. -İmzalamam ben onu.
Almayacağım paketi de.
-Anne dur bir ya! -Tamam, problem yok, problem yok.
Ben tanıyorum zaten sizi abi. Bak buraya bırakıyorum paketi.
-Ben sonra atarım imzayı mahsustan. -Allah canınızı almasın, dur, getir.
[güler]
Gülmekten elim titriyor, atamıyorum vallaha.
-Oldu gibi sanki ha? -Oldu, oldu.
-Hah! Ver onu bana. -Şunu da ben alayım.
-Hadi bakalım! -Hadi eyvallah!
-Açıyorum bak? -Aç!
Ne bu gayri canım? Allah canımı alsın da kurtulayım.
Putananın biri evimize gül gönderiyor.
Ah rahmetli, bitmedi, yetmedi senin sürprizlerin gari.
Dur bir anne ya.
Yazı Türkçe!
-Azıcık bozuk ama Türkçe. -Oku bakalım, usta.
Ne yazıyor?
"Merhaba.
Benim adım Ele Eleanora Theodorakis.
-Bize gönderdiğiniz şişeyi... -Ah!
...komşular bulmuş, Mehmet Bey komşu.
Tarif edilene göre doğduğunuz ev bizim ev demektesiniz.
Yazıyı azıcık Türkçe bilen bir komşumuz yazıyor şimdi.
Siz gittikten sonra benim kayınbaba bu evi almış.
Ben bu eve gelin geldim.
35 senedir buradayız.
Benim koca öldü, iki sene oldu.
Siz derler, Allah rahmet.
Çocuklar Atina'da, biri Limni'de çalışıyor.
Evlendi biri. Biri değil.
Bir başıma otururum Girit'te.
Beklerim bir gün gelesiniz misafirliğe.
Adresi aşağıya yazıyorum hem Latin, hem de Grek alfeyle.
Aşağıya bir telefon numarası da yazıyorum.
Todor Efendi'nin pansiyonudur.
Todor Efendi az Türkçe bilir.
Gelmeden onu
arayınız, bana haber etsin.
Sağlıkla, afiyetle kalınız, Mehmet Efendi.
Size ve ailenize selamlar.
Komşuluk hakkına bir uzo gönderiyorum.
Afiyet şeker olsun, komşu."
Hayır yani. Normal normal şişe tabii.
Baksana, kapak da hiç açılmamış.
Ya, kurban, belli olmaz bu Yunan'ın işi.
Kapağını açmadan böyle şırıngayla zerk etmişse zehri o şey yapar--
Yok, gari. Mektup var.
Yazdırmıştır.
Meret mis gibi de duruyor, be.
He vallahi, öyle duruyor.
Bundan Belediye Başkanı'na mı içirsek bir kadeh?
Ona bir şey olmazsa biz devam ederiz, ha?
[gülerler]
Ozan Erdinç.
Hilmi Çelikoğlu.
[duygusal müzik]
Erdem Aydın.
Eleanora Hanım'ın mektubunun üzerinden yıllar geçti.
Bizimkiler davete icabet etmeyi türlü numaralarla erteleyip durdular.
Babamın yıllar süren ama sonunda kazandığı mahkemesi,
anneannemin sızlayan bacakları,
Nihal’in okulu... Daha bin türlü bahane.
Hatta Todor Efendi'nin pansiyonuna telefon edip
kadının yıllar sonra hâlâ bizi beklediğini öğrendiğimiz zaman bile
benimle gelmediler.
Ya çok yorulmuşlardı artık
ya da yeni bir hayal kırıklığını kaldıramayacak durumdaydılar.
Ha, bu arada, yanlış duymadın. Evet, yola çıktım ben.
Bu sular mıydı be, kardeşini bırakıp binbir zorlukla geçtiğin?
Bu sular mıydı, bize kafa tutan, bizi ayıran,
hem de uğruna ölecek kadar sevdiğimiz bu küstah ve muhteşem deniz?
Aslında, istesen bir gün kafana esip çekip gelirdin ya,
bence sen bunu hiç istemedin.
Hatırladığın bütün o mutluluk kırıntılarının hâlâ orada bir yerde
aynı kaldığını, ve hiç değişmediğini düşünmek istedin, o kadar.
Peruzat gibi kendi gerçeğine tutunarak.
Tıpkı, evimizdeki büfede yıllarca duran
kırılacağından korkulduğu için asla kullanılmayan
ama bir gün kullanılacağı ümit edilen
o çok değerli çeyizlik kristal bardaklar gibi, öyle mi?
Ah, metaforlar, çıkın aklımdan.
[hareketli müzik]
[hareketli müzik devam eder]
[İngilizce konuşurlar]
[hareketli müzik devam eder]
[söyleyeceği şeyi içinden tekrarlar]
Dolma. Cacık.
[Ozan] Cacık.
Salata.
[iç çeker]
Dedem...
[müzik sesi duyulur]
Taverna? Taverna?
Her şey bıraktığın gibi duruyor, dedem. Değişen hiçbir şey yok.
Bir mutlu son yakıştı sana şimdi.
Aynı denizin öte yanından bir haber gönderiyorum sana.
Beyaz evciğin kıyısından.
Sen yokken olan biten bütün havadisler bu mektupta.
Deniz Çocuk bu şişeyi önüne katıp sana getirecek.
Belki ondan evvel ülkeme de uğrar.
Benim insanlarımdan da bir rıza, bir hayır dua almaya.
Meleklere selâm et mektubu alınca.
"Benim torun." dersin.
"Büyümüş de kopup gelmiş, kerata."
[klasik müzik]